|
ความเป็นมา เมื่อปี 2527 กระทรวงวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีและการพลังงาน โดยนายเจริญ วัชระรังสี อธิบดี กรมวิทยาศาสตร์บริการ ได้มีแนวความคิดที่จะใช้วิทยาศาสตร์ในการเข้าไปช่วยเหลือประชาชนในการประกอบอาชีพของชุมชนในชนบท ปัญหาที่พบในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ คือขาดความรู้ในด้านการจัดการที่ถูกวิธีในการเลี้ยงโคพันผสม ผลผลิตที่ได้ไม่มีคุณภาพ ทำให้ราคาตกต่ำ นอกจากนั้นยังขาดทุนจากการซื้อพ่อ-แม่พันธุ์ หรือ การซื้อน้ำเชื้อพ่อพันธุ์โคเนื้อจากต่างประเทศมาผสม รวมถึงการใช้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการเพิ่มผลผลิตและการผลิตและการแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร อันจะเป็นการเพิ่มมูลค่าของผลผลิตและมีรายได้เพิ่ม |
การดำเนินงานในครั้งแรกศึกษาหมู่บ้านในพื้นที่จังหวัดชัยภูมิ และขยายผลไปสู่การหาข้อมูลในพื้นที่จังหวัดขอนแก่น ร้อยเอ็ด มหาสารคาม กาฬสินธุ์ สกลนคร นครพนม อุดรธานี หนองคาย เลย นครราชสีมา แล้วนำข้อมูลมาประมวลผล เพื่อกำหนดแนวทางการดำเนินงาน โดยขณะนั้น นายบัญญัติ บรรทัดฐาน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ ในช่วงปี พ.ศ. 2528-2532 มีนโยบายให้นำเทคโนโลยีไปทดลองใช้ในหมู่บ้านที่อยู่ในเขตโครงการสูบน้ำด้วยไฟฟ้า โดยคัดเลือกมา 9 หมู่บ้าน เพื่อเฉลิมฉลองในวโรกาสครบรอบ 60 พรรษาของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ต่อมาเพื่อให้เกิดการความเข้มแข็งอย่างต่อเนื่อง ดร.คุณหญิงกัลยา โสภณพนิช รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีคนปัจจุบัน มีนโยบายที่จะสานต่องานหมู่บ้านเทคโนโลยีเฉลิมพระเกียรติให้หมู่บ้านตัวอย่างที่นำวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเข้าไปสนับสนุนชุมชนให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของปัจจัยภายนอกมากขึ้น สามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน โดยประสานเชื่อมโยงร่วมกับหน่วยงานสนับสนุนอื่นๆ เช่นจังหวัด อำเภอ พัฒนาชุมชน เกษตรอำเภอ องค์การบริหารส่วนท้องถิ่น และอื่นๆ เพื่อบริหารส่วนท้องถิ่น และอื่นๆ เพื่อบูรณาการการทำงานร่วมกันและต้นแบบของการพัฒนาชุมชนด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน และเรียกว่า "หมู่บ้านวิทยาศาตร์และเทคโนโลยี" โดยในปี 2552 เป็นวาระครบรอบ 30 ปี กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี จึงคัดเลือกหมู่บ้านต้นแบบ จำนวน 30 แห่ง เพื่อนำวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน
คำนิยาม หมู่บ้านแม่ข่าย ว และ ท
“เป็นหมู่บ้านที่นำ ว และ ท ไปพัฒนาและต่อยอดให้เกิดอาชีพที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะทางและอาชีพอื่นๆ ในชุมชนเพื่อสร้างงาน สร้างเงิน และสร้างคุณภาพชีวิตให้ดีขึ้น และดำเนินงานได้อย่างต่อเนื่องและยั่งยืน จนสามารถเป็นต้นแบบสำหรับชุมชนอื่นๆ ”
วัตถุประสงค์ของโครงการหมู่บ้าน ว และ ท
1. เพื่อนำ ว และ ท ไปพัฒนาและต่อยอดอาชีพให้เกิดความเชี่ยวชาญ ในอาชีพตามความต้องการของชุมชน
2. เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของชุมชนให้ดีขึ้น
3. เพื่อให้ชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน
4. เพื่อเป็นต้นแบบในการขยายผลไปยังหมู่บ้านอื่น
องค์ประกอบของหมู่บ้าน ว และ ท
1.ชุมชนนำวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีไปใช้ประโยชน์ในการประกอบอาชีพและชีวิตประจำวัน
2. ชุมชนมีความรู้และความเชี่ยวชาญในเทคโนโลยีจนสามารถถ่ายทอดได้
3. ชุมชนมีศูนย์เรียนรู้ มีอุปกรณ์เครื่องมือและเอกสารที่มีความสมบูรณ์ครบถ้วนและทันสมัย
4. ผู้นำชุมชนมีความตระหนักในความสำคัญของวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ให้การสนับสนุนและชุมชนมีส่วนร่วม
5. ชุมชนมีการบริหารจัดการที่ดี เป็นชุมชนเข้มแข็ง
